De Argentijnse geschiedenis in 100 peso

De bekendmaking van het nieuwe biljet van 100 peso is meer dan de vervanging van een betaalmiddel. Het zegt veel over de politieke koers van de huidige regering en de lopende revisie van de Argentijnse geschiedenis.
Een nieuw biljet
Eergisteren onthulde presidente Cristina Fernández de Kirchner het nieuwe biljet van 100 peso. Daarop staat de bekendste ‘first lady’ uit de moderne geschiedenis: María Eva Duarte, beter bekend als ‘Evita’. Als vrouw en rechterhand van ex-president Juán Perón is ze zonder twijfel de belangrijkste vrouw uit de Argentijnse geschiedenis. Het is dan ook niet vreemd dat een biljet aan haar wordt gewijd, ter herdenking van haar 60e sterfdag.
Eigenlijk zou het biljet in een beperkte oplage gedrukt worden. De presidente wil echter dat het biljet van Evita het huidige 100 pesobiljet gaat vervangen. Dit verzoek valt niet bij iedereen in goede aarde, om verschillende redenen.

Presidente Cristina Fernández presenteert het nieuwe biljet

Evita in
Ten eerste zijn in Argentinië de meningen over Evita scherp verdeeld: sommigen zien haar als bijna-heilige die een belangrijke rol speelde in de emancipatie van arbeiders en vrouwen. Anderen zien Evita juist als de verpersoonlijking van cliëntelisme en zelfverrijking. Volgens deze Argentijnen zou het een schande zijn als haar afbeelding op het nationale betaalmiddel zou verschijnen.
Deze Argentijnen kunnen echter niet ontkennen dat Evita samen met haar man aan de wieg stond van de belangrijkste politieke stroming van Argentinië: het Peronisme. De Kirchners zijn voortgekomen uit deze beweging, en dat is terug te zien in het beleid wat zowel ex-president Néstor, als Cristina voer(d)en: economisch beleid dat gericht is op ontwikkeling van de nationale industrie, een autoritaire manier van regeren en met een herwaardering voor ‘het eigene’ en het ‘Latijns-Amerikaanse’. In die zin is het Peronisme nog springlevend!
Ook qua image probeert Cristina zich te identificeren met Evita. De stijlvolle kleding, de strijdbare speeches en de constante focus op de armen van de Argentinië wijzen daarop. Precies een jaar geleden onthulde Cristina in Buenos Aires een groot kunstwerk ter ere van Evita. Direct gelegen aan de immense Avenida 9 de Julio, is het een echte blikvanger!

Beeltenis van Evita op het Ministerie van Sociale Ontwikkeling

Roca out
Een tweede reden waarom de vervanging op kritiek kan rekenen is het verdwijnen van het huidige biljet. Hier staat namelijk een andere nationale held op: ex-president Julio Argentino Roca. Eind 19e eeuw veroverde Roca als generaal het zuidelijke deel van Argentinië. In de Argentijnse geschiedenisboeken noemt men dit eufemistisch ‘de verovering van de woestijn’. De praktijk was een stuk minder mooi: inheemse bewoners werden vermoord, verjaagd en hun land werd ingenomen. Hun gronden werden daarna voor een appel en een ei verkocht aan (machtige) families.
De ‘succesvolle’ campagne leverde hem voldoende goodwill op van de toenmalige elite om een gooi naar het presidentsschap te doen in 1880. Eenmaal president, moderniseerde Roca de Argentijnse staat grondig: kerk en staat werden gescheiden, gratis openbaar basisonderwijs werd ingevoerd, universiteiten kregen hun autonomie en het centraal bevolkingsregister werd gecreëerd. Ook stelde Argentinië zich open voor de wereldeconomie, wat resulteerde in ongekende economische groei en welvaart.
Het bovenstaande beleid was gebaseerd op een duidelijke ideologie: Roca beschouwde de Argentijnse cultuur namelijk als achterlijk. Om als land vooruit te komen moest Argentinië moest zich ontdoen van de erfenis van het kolonialisme. Daarmee doelde hij op de Spaanse cultuur en het Katholicisme, maar ook de invloed van de autochtone bevolking en hun gebruiken. Alleen een seculiere staat, met een open economie, met een dominant Europese bevolking, zou vooruitgang kunnen brengen.

Huidige biljet van 100 peso met beeltenis Julio A. Roca

Strijd der ideeën
Roca is dus minstens zo omstreden als Evita, maar kan op minder sympathie rekenen van de huidige regering. Zijn daden en denkbeelden sluiten minder goed aan bij de ideologische lijn van Cristina’s regering(en). Cristina benadrukt juist het ‘eigene’, wil verregaande integratie met Latijns-Amerika in plaats van Europa en verafschuwt het economisch liberalisme dat Roca propageerde. Zij herkent zich dan ook niet in neerbuigende manier waarop veel van haar geestverwanten in de Argentijnse geschiedenis worden beschreven. Ze pleit dan ook voor een revisie van de Argentijnse geschiedenis. Vorig jaar werd daartoe een speciaal instituut opgericht.
Binnen het kader van de revisie van de Argentijnse geschiedenis, past het vervangen van Roca door Evita dan ook prima. Een typisch Argentijns fenomeen wordt weer in de schijnwerpers gezet, terwijl een voorvechter van ‘geïmporteerde’ ideeën naar de achtergrond verdwijnt. Als alles volgens planning verloopt, zullen de nieuwe biljetten over twee weken verschijnen. Tot die tijd zal ook Cristina met Roca moeten blijven betalen.
En dan nog dit…
Een derde reden waarom het vervangen van het 100 pesobiljet omstreden is, heeft met het drukken van de biljetten te maken. De huidige vice-president is namelijk betrokken bij een corruptieschandaal, waarvan een drukkerij van (onder andere) bankbiljetten het middelpunt is. Correspondent Peter Scheffer heeft daarover  een uitstekend artikel in Trouw geschreven! Op dit moment ziet het er naar uit dat de machines van dit bedrijf gehuurd gaat worden om de biljetten te drukken. Maar dat is weer een ander verhaal waarmee ik jullie niet zal vermoeien…
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Nieuws en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s